Prošle nedjelje imali smo zadovoljstvo da se sastanemo sa Marijanom Ž. Roganović, koordinatorkom za Nacionalni park Skadarsko jezero, i razgovaramo o projektu „Povratak na tradicionalne prakse korišćenja zemljišta na vlažnim livadama Skadarskog jezera“.
Fokus sastanka bio je na izazovima koje donose invazivne vrste biljaka (IAS), dosadašnjim naporima u njihovom suzbijanju i kontroli, kao i na važnim lekcijama naučenim kroz prethodne aktivnosti. Razmijenili smo iskustva i planirali naredne korake, sa zajedničkim ciljem – očuvanje izuzetnog biodiverziteta ovog zaštićenog područja.
U Centru za posjetioce NP Skadarsko jezero posjetioci mogu otkriti bogatstvo biljnih i životinjskih vrsta koje ovo područje čine jedinstvenim. Invazivne vrste imaju značajan negativan uticaj na prirodnu ravnotežu, ali njihovim suzbijanjem stvaramo uslove za opstanak brojnih autohtonih biljaka, ptica i staništa.
U upravnoj zgradi parka moguće je pogledati i impresivne fotografije proslavljenog fotografa Milana Pešića, kao i etnografsku zbirku, koje na autentičan način prikazuju snažnu povezanost ljudi i prirode Skadarskog jezera – odnos koji je oblikovao identitet ovog kraja kroz vijekove.
Nakon sastanka, terenske aktivnosti nastavili smo kroz upoznavanje sa mapiranjem invazivnih vrsta uz pomoć GIS alata, zajedno sa botaničarom i volonterkom, studentkinjom prve godine Biologije na PMF-u.
Tokom terenskog rada razgovarali smo o razlikama između stranih (alohtonih) i invazivnih vrsta, pojmovima koji se često poistovjećuju, ali imaju jasno definisane ekološke razlike.
Strane (alohtone) vrste su one koje su dospjele u neko područje zahvaljujući ljudskim aktivnostima, prelazeći prirodne biogeografske barijere. Neke od njih uspiju da formiraju stabilne populacije i opstanu bez dalje ljudske pomoći.
Invazivne vrste su, prema definiciji Svjetske organizacije za zaštitu prirode (IUCN), “biljke, životinje i drugi organizmi introdukovani od strane čovjeka izvan granica svog prirodnog rasprostranjenja, gdje su se oni uspostavili i nastavili širenje djelujući negativno na lokalne ekosisteme i vrste.’’
Terenski rad i mapiranje predstavljaju ključne korake u razumijevanju rasprostranjenosti invazivnih vrsta i planiranju daljih mjera upravljanja, sa ciljem dugoročnog očuvanja biodiverziteta Skadarskog jezera i njegovih vrijednih staništa.
Ova aktivnost dio je šireg napora Mediteranski konzorcijum za biodiverzitet kroz Poziv za male projekte, sa ciljem jačanja kapaciteta lokalnih organizacija u zaštiti prirode. Projekat podržavaju Francuski fond za globalnu životnu sredinu (FFEM), Fondacija MAVA i Francuska razvojna agencija (AFD).
