Novi evropski projekat LIFE DinPin Bear pokrenut je u januaru 2026. godine u devet zemalja duž Dinarsko–Pindskog regiona, sa ciljem sprovođenja sveobuhvatne strategije zaštite mrkog medvjeda na nivou populacije u ovom području. U Budvi je 22. i 23. aprila 2026. godine održan početni sastanak projekta, na kojem je učestvovalo oko 50 predstavnika iz 21 partnerske organizacije.
Tokom dvodnevnog sastanka, čiji je domaćin bio Centar za zaštitu i proučavanje ptica (CZIP), učesnici su imali priliku da se bolje upoznaju, ali i da razgovaraju o ciljevima i aktivnostima koje će se realizovati u okviru projekta.
Populacija mrkog medvjeda (Ursus arctos) u Dinarsko–Pindskom regionu rasprostranjena je u devet projektnih zemalja: Albaniji, Sjevernoj Makedoniji, Bosni i Hercegovini (Federacija Bosne i Hercegovine / Republika Srpska), Grčkoj, Kosovu, Hrvatskoj, Crnoj Gori, Srbiji i Sloveniji. Sa približno 4.000 jedinki, ovo je populacija medvjeda u Evropi koja obuhvata najveći broj država, što njeno upravljanje čini posebno složenim, ali i izuzetno važnim.
Tri države članice Evropske unije, Hrvatska, Slovenija i Grčka, već su primijenile efikasne prakse upravljanja koje su doprinijele oporavku populacije medvjeda. Ipak, dugoročna održivost ovih populacija danas je pod znakom pitanja, jer su konflikti između ljudi i medvjeda i dalje veoma izraženi, dok su staništa ove vrste pod stalnim pritiscima.
Status mrkog medvjeda u državama koje nijesu članice EU manje je poznat. U tim zemljama često nedostaju sveobuhvatni planovi upravljanja, ili se postojeći planovi ne sprovode efikasno. Ovi problemi dodatno su pojačani nedostatkom koordinisanog upravljanja na nivou populacije i preko državnih granica.
Projekat LIFE DinPin Bear usmjeren je na stvaranje pravnih, upravljačkih i socio-ekonomskih uslova neophodnih za dugoročnu zaštitu populacije mrkog medvjeda u Dinarsko–Pindskom regionu.
Glavni stubovi projekta su:
– istraživanje i smanjenje fragmentacije staništa i opadanja brojnosti populacije,
– efikasno upravljanje konfliktima između ljudi i medvjeda, uz razvoj alata za podršku suživotu sa lokalnim zajednicama,
– unapređenje pravnog i institucionalnog okvira za praćenje i upravljanje populacijom,
– jačanje i usklađivanje međunarodne saradnje u upravljanju,
– obezbjeđivanje podrške ključnih aktera za dugoročnu zaštitu vrste.
Svaka država ili politički entitet učestvuje u projektu kroz predstavnike jedne državne i jedne nevladine organizacije.
„Realizacija ovog projekta predstavlja prekretnicu u zaštiti mrkog medvjeda u Evropi“, kazao je Gabriel Schwaderer, direktor organizacije EuroNatur, koja koordinira projekat LIFE DinPin Bear. „Riječ je o veoma ambicioznoj inicijativi koja obuhvata cjelokupan areal Dinarsko–Pindske populacije medvjeda, što otvara jedinstvenu priliku za unapređenje mjera upravljanja i zaštite. Svjesni smo izazova koje ovako veliki projekat nosi, ali smo istovremeno ponosni što okupljamo državne i nevladine organizacije iz zemalja članica EU i zemalja kandidata oko zajedničkog cilja. Uključivanje lokalnih partnera i zajednica ključno je za uspjeh projekta“, dodao je Schwaderer.
„Očekujemo da će projekat imati značajan pozitivan uticaj na populaciju mrkog medvjeda u Dinarsko–Pindskom regionu“, istakla je Antje Henkelmann, koordinatorka projekta u organizaciji EuroNatur. „Mrki medvjedi su istorijski bili progonjeni, ali oni zapravo izbjegavaju ljude i imaju ključnu ulogu u ekosistemu. Kao najveći svejedi na evropskom kontinentu, utiču na biodiverzitet, strukturu staništa i kruženje hranljivih materija. Zadovoljstvo nam je što projekat realizujemo sa ovako iskusnim partnerima. Ovo je početak nečega velikog“, naglasila je Henkelmann.
Projekat LIFE DinPin Bear ima za cilj sprovođenje sveobuhvatne strategije zaštite mrkog medvjeda na nivou populacije širom Dinarsko–Pindskog regiona. Projekat se realizuje u devet zemalja, od kojih su tri članice Evropske unije: Albanija, Sjeverna Makedonija, Bosna i Hercegovina (Federacija Bosne i Hercegovine / Republika Srpska), Grčka, Kosovo, Hrvatska, Crna Gora, Srbija i Slovenija.
LIFE DinPin Bear okuplja multidisciplinarno partnerstvo 20 organizacija, uključujući univerzitete i istraživačke institucije, nacionalne i lokalne vlasti, kao i organizacije civilnog društva. Projekat je počeo u januaru 2026. godine i trajaće do juna 2031. godine. Ukupan budžet iznosi 9.426.977,15 eura, od čega Evropska unija kroz LIFE program finansira 75%, dok preostalih 25% obezbjeđuju partneri iz sopstvenih sredstava.
Projektni partneri:
Njemačka
EuroNatur
Slovenija
DivjaLabs
Slovenačka šumarska služba (SFS)
Hrvatska
Univerzitet u Zagrebu
Ministarstvo poljoprivrede
Bosna i Hercegovina
Republika Srpska
Centar za životnu sredinu (CZZS)
Republički zavod za zaštitu kulturno-istorijskog i prirodnog nasljeđa
Federacija Bosne i Hercegovine
Regionalni centar za životnu sredinu (REC)
Federalno ministarstvo životne sredine i turizma
Srbija
Zavod za zaštitu prirode Srbije (INCS)
Biološki fakultet, Univerzitet u Beogradu
Crna Gora
Centar za zaštitu i proučavanje ptica (CZIP)
Agencija za zaštitu životne sredine (EPA)
Kosovo
Environmentally Responsible Action Group (ERA)
Ministarstvo životne sredine, prostornog planiranja i infrastrukture
Albanija
Protection and Preservation of Natural Environment in Albania (PPNEA)
Nacionalna agencija za zaštićena područja (NAPA)
Sjeverna Makedonija
Makedonsko ekološko društvo (MES)
Ministarstvo životne sredine i prostornog planiranja
Grčka
Callisto NGO
Agencija za prirodnu sredinu i klimatske promjene (NECCA)
